Aktywność fizyczna jest obecnie uznawana za jedną z najważniejszych metod niefarmakologicznego wspomagania leczenia depresji oraz łagodzenia jej objawów psychicznych i somatycznych. 🧠 Regularny ruch wpływa korzystnie na samopoczucie i wspiera prawidłowe funkcjonowanie mózgu poprzez zwiększenie wydzielania endorfin i anandamidu, a także wspomaganie produkcji serotoniny oraz dopaminy. Dodatkowo sprzyja lepszemu ukrwieniu i dotlenieniu tkanki nerwowej. Warto również pamiętać, że serotonina jest prekursorem melatoniny – związku o silnych właściwościach antyoksydacyjnych, który odgrywa ważną rolę w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym.
Korzyści płynące z aktywności fizycznej nie ograniczają się jednak wyłącznie do poprawy nastroju. Ruch wspiera procesy neuroplastyczności, czyli zdolność mózgu do adaptacji i tworzenia nowych połączeń nerwowych, a także nasila neurogenezę – powstawanie nowych neuronów, które zachodzi również w mózgu osób dorosłych. Dodatkowo regularne ćwiczenia poprawiają parametry metaboliczne, pomagają ograniczać nadmierną masę ciała oraz redukują przewlekły stan zapalny, uznawany za jeden z czynników związanych z rozwojem depresji.
Liczne badania naukowe wskazują, że zarówno trening wytrzymałościowy, jak i krótkie, intensywne formy aktywności o zmiennym tętnie, takie jak HIT czy tabata, mogą skutecznie poprawiać samopoczucie osób zmagających się z depresją. Coraz częściej pojawiają się również doniesienia sugerujące szczególnie korzystny wpływ krótkich treningów o wysokiej intensywności. Jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za te efekty jest wzrost stężenia BDNF (brain-derived neurotrophic factor), czyli neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego.
BDNF odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Wspiera pracę synaps, przekazywanie impulsów nerwowych, procesy pamięciowe, regulację emocji oraz wzrost i dojrzewanie neuronów. Zwiększenie jego poziomu może ograniczać atrofię hipokampa i spowalniać zmniejszanie jego objętości, co ma szczególne znaczenie w depresji, gdzie często obserwuje się utratę komórek nerwowych oraz redukcję objętości tej struktury.
W ośrodkowym układzie nerwowym BDNF produkowany jest przede wszystkim w hipokampie, ale również w korze mózgowej, śródmózgowiu, wzgórzu, podwzgórzu, moście i rdzeniu przedłużonym. Co istotne, cząsteczka ta może przekraczać barierę krew–mózg w obu kierunkach, a jej stężenie jest zależne zarówno od aktywności neuronów, jak i komórek glejowych.
Tekst na podstawie artykułu dr Asi Wojsiat
